Strona projektu pt. Tworzymy atmosferę
Logo kampanii Tworzymy atmosferę

Zdrowie od poczęcia

Na przebieg ciąży mają wpływ regularne badania, zdrowa dieta, umiarkowana aktywność fizycznai dużo snu, ale też powietrze, którym oddychamy. Zawarte w nim cząsteczki przenikają z płuc do krwioobiegu matki, a stamtąd przez łożysko do krwi płodu. Dziecko oddycha wraz z mamą, inhalując cząsteczki tlenu… oraz liczne zanieczyszczenia.

Konsekwencje złego stanu powietrza zaczynamy odczuwać już niemal od chwili poczęcia. Badania wykazują, że zanieczyszczenia atmosfery przyczyniają się do upośledzenia wzrostu w okresie płodowym oraz przedwczesnych narodzin. Przypuszcza się, że mogą również wywoływać wady wrodzone u dzieci. Ostatnie doniesienia sugerują, że szczególnie istotny jest pierwszy miesiąc ciąży, gdy powstały z połączenia komórek zarodek zagnieżdża się w macicy.

Efekty wdychania patogenów zawartych w powietrzu można porównać do biernego palenia przez kobiety ciężarne. Wynika to z analogii miedzy substancjami zawartymi w atmosferze oraz tymi w papierosowym dymie. Podobieństwa w konsekwencjach są drastyczne – niska masa urodzeniowa, przedwczesny poród oraz ryzyko wewnątrzmacicznego obumarcia płodu.

Szczególnie szkodliwy jest pył zawieszony. Jego cząsteczki mogą być bardzo drobne – wiele z nich jest mniejsze niż 2,5 mikrometrów (tzw. pył PM2,5), czyli wystarczające małe, żeby przeniknąć z pęcherzyków pluc do krwioobiegu, transportując po całym organiźmie matki toksyczne substancje, w tym np. rakotwórczy benzo(a)piren.

Z kolei u dzieci i kobiet ciężarnych narażonych na wdychanie benzenu i dwutlenku azotu, czyli składowych spalin samochodowychm obserwuje się powstawanie wad płuc w późniejszym okresie rozwoju.

Równie niebezpieczne jest wdychanie wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) i lotnych związków organicznych (VOC) – typowych produktów ubocznych procesów spalania w domowych piecach lub samochodowych silnikach. Substancje te są istotnym czynnikiem patogennym w hipotrofii wewnątrzmacicznej, której skutkiem jest niska masa urodzeniowa dziecka. W przypadku wagi noworodka, nawet niewielkie odchylenie od normy ma długotrwały wpływ na przyszłe życie. Niska masa urodzeniowa oznacza na przykład zwiększone ryzyko choroby wieńcowej, nadciśnienia, otyłości, cukrzycy i chorób nerek. Negatywnie odbija się również na rozwoju mentalnym.

Zły stan powietrza wpływa zarówno na zdrowie matki, jak i dziecka. Pamiętajmy o tym nie tylko kiedy sami oczekujemy potomstwa, ale również na co dzień. Słowa „zdrowie od poczęcia” nabierają więc podwójnego znaczenia, bo konsekwencje złego stanu powietrza ponosi nie tylko matka, ale też, w przyszłości, jej dziecko.

Zobacz też „Atmosfera dobra dla dziecka”.

Sfinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej